Büyük Hadron Çarpıştırıcısı LHC Deneyi
Büyük Hadron Çarpıştırıcısı LHC Deneyi İle Diğer Başlıklar İçin Tıklayın İsviçre-Fransa sınırında yerin 100 metre altında yapılan Dünyanın en büyük fizik deneyi bilim insanları arasında büyük heyecan yarattı. Bu deneyle evrenin oluşumu sırasında meydana gelen büyük patlamadan sonraki şartlar, laboratuvar ortamında yeniden yaratılacak.
Acaba bilim insanları bu deneyle ne bulmayı amaçlıyorlar?
Kara delikler oluşacak mı, oluşan kara delikler dünyayı yutacak mı?
Aslında yapılan deney , paleontologların (fosil bilimci) dinozor fosillerini araştırmasına benziyor.Bulunan fosiller yardımıyla geçmişle ilgili yorumlar yapılabilir. Bu canlıların nasıl yaşadıkları , nasıl beslendikleri anlaşılabilir.Beş duyumuzla algıladığımız , var olduğunu bildiğimiz maddenin kaynağı nedir, madde nasıl oluşmuştur ? İşte bu deney maddenin dinozor fosillerini aramakla aynı anlama geliyor.
Bu deneyde , atom çekirdeğinde bulunan protonlar ayrıştırılarak, proton demetlerinin 27 kilometre uzunluğundaki mekanizmada dolaşması sağlanacaktır. Bundan sonra parçacık demetlerinin yüksek enerji seviyesine hızlandırılacağı uzun bir süreç başlayacaktır. Hızlandırılan parçacık demetleri birbirleriyle çarpıştırılacak ve deney programı başlayacak.Yani asıl deney daha bitmiş değil.
Büyük hadron çarpıştırıcısı tam yoğunlukla çalışmaya başladığında saniyede 600 milyon çarpışma meydana gelecek. Bu çarpışmalar 4 detektörden izlenecek.Bu dedektörlerde maddenin fosil parçacıkları gözlenmeye çalışılacak.
Biz evrenin sadece yüzde 4’ünü görebiliyoruz. Geri kalan yüzde 96’sıysa tam bir sır... Bilim insanları büyük hadron çarpıştırıcısı deneyinin, evrenin yüzde 96’lık kısmına açıklık getirmesini umuyorlar.
14 yılda hazırlanan deneyde çok küçük kara delikler oluşabilir ama korkulacak bir şey yok, çünkü bilim insanları, zaten milyarlarca yıldır kozmik ışınların çarpışmasıyla, deneydeki çarpışmalarda açığa çıkacak enerjiden çok daha yükseğinin ortaya çıktığını, bunun da tehlike yaratmadığını vurguluyorlar. Evrende halen oluşmakta olan yüksek enerjili çarpışmaların ürünleri her saniye dünyamızı delip geçiyor. Bizlere bir zarar vermiyor. Deney ortamındaki enerji çok daha düşük bu nedenle canlılar için herhangi bir tehlike söz konusu değil.
Şimdi sıra 14 yıldır üzerinde çalışılan bu büyük deneyin yapılmasında. 2009 yılında protonların istenilen enerjilere ulaştırılıp, çarpıştırılmaları gerçekleştirilecek.
Bilim bu günkü seviyesine insanın sahip olduğu merak, öğrenme isteği ve cesaretiyle gelmiştir. Şimdi kendimizi ve tüm bilimsel bilgimizi sınama fırsatı bulduk. Heyecanla deney sonuçlarını ve bu sonuçlardan faydalanacak teknolojide meydana gelecek gelişmeleri izleyelim.